Μύτη

μύτη ωτορινολαρυγγολόγος ωρλ λίτος πέτρος αθήνα παγκράτι

Η μύτη είναι ένα βασικό χαρακτηριστικό του προσώπου, ανήκει λειτουργικά στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημα και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε λειτουργίες όπως η αναπνοή και η όσφρηση. Επιπλέον βρίσκεται στο κέντρο του προσώπου συμμετέχοντας καθοριστικά στη συμμετρία και την αισθητική του.

Η μύτη και η ανατομία της

Η μύτη χωρίζεται σε εσωτερικό και εξωτερικό τμήμα. Η οστέινη δομή της μύτης αποτελεί τον σκελετό της.

Εξωτερική μύτη: Στο άνω τμήμα της η μύτη αποτελείται από τα ρινικά οστά ενώ στο κάτω, όπου είναι και το ευκίνητο τμήμα της, αποτελείται από χόνδρο. Το σχήμα της μύτης και ιδιαίτερα το εύρος των ρουθουνιών καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό γενετικά, σε συσχέτιση με περιβαλλοντικούς παράγοντες. Σε περιοχές με θερμό-υγρό κλίμα κυριαρχούν μύτες με μεγαλύτερα ρουθούνια, ενώ σε ψυχρά κλίματα είναι συνηθέστερες μύτες με στενότερα ρουθούνια, εξυπηρετώντας έτσι ένα εξελικτικό πλεονέκτημα.

Εσωτερική μύτη: αποτελείται από  τις ρινικές κοιλότητες που χωρίζονται σε δεξιά και αριστερή από το ρινικό διάφραγμα. Το διάφραγμα στο πρόσθιο τμήμα του αποτελείται από χόνδρο ενώ στο οπίσθιο από οστό. Στην κάθε ρινική κοιλότητα, απέναντι από το διάφραγμα, βρίσκονται οι τρεις ρινικές κόγχες, ενώ στο ανώτερο τμήμα της ρινικής κοιλότητας βρίσκεται ο οσφρητικός βλεννογόνος. Στο πίσω μέρος της μύτης οι οπίσθιες ρινικές χοάνες οδηγούν στον ρινοφάρυγγα.

Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι αεροφόρες κοιλότητες που βρίσκονται γύρω από τη μύτη και αποτελούνται από:

  • τα γναθιαία άντρα ή ιγμόρεια
  • τους μετωπιαίους κόλπους
  • τον σφηνοειδή κόλπο
  • τις ηθμοειδείς κυψέλες

Ο βλεννογόνος της μύτης διακρίνεται σε δύο τύπους, στον αναπνευστικό που είναι υπεύθυνος για την ομαλή λειτουργία της αναπνοής και τον οσφρητικό που είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία της όσφρησης. Ο τελευταίος τύπος, όπως προαναφέρθηκε, βρίσκεται στο ανώτερο τμήμα της ρινικής κοιλότητας.

Μύτη και φυσιολογικές λειτουργίες

Ο ρόλος της μύτης είναι πολύπλευρος. Οι λειτουργίες της σχετίζονται κατ’αρχήν με την αίσθηση της όσφρησης. Ως τμήμα του ανώτερου αεραγωγού, η μύτη, εξυπηρετεί

  • στην ρύθμιση της αναπνευστικής ροής
  • στον αδρό καθαρισμό του εισπνεόμενου αέρα
  • στην θέρμανση και την εφύγρανση του εισπνεόμενου αέρα
  • στη φώνηση ως αντηχείο

Οι δύο ρινικές κοιλότητες δεν έχουν σταθερό όγκο, αντιθέτως αυτός αυξομειώνεται μέσω του περιοδικού οιδήματος του ρινικού βλεννογόνου (ρινικός κύκλος), με αποτέλεσμα να εναλλάσσεται  η ρινική θαλάμη που δέχεται κάθε φορά το κυρίως ρεύμα αέρα. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί πιο εύκολα να αναγεννηθεί ο ρινικός βλεννογόνος.

Αισθητική της μύτης

Η μύτη ως κεντρικό χαρακτηριστικό του προσώπου έχει ιδιαίτερη σημασία. Το μέγεθος και το σχήμα της καθορίζει την εμφάνιση ολόκληρου του προσώπου. Ιδανικά πρέπει η μύτη να βρίσκεται σε αρμονία με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του προσώπου και όχι να ξεχωρίζει. Η χειρουργική της εξωτερικής μύτης (ρινοπλαστική) συγκαταλέγεται στις συχνότερες επεμβάσεις της πλαστικής χειρουργικής.

Η χειρουργική της εσωτερικής και εξωτερικής μύτης (Ρινοδιαφραγματοπλαστική), η οποία γίνεται από τον εξειδικευμένο χειρουργό Ωτορινολαρυγγολόγο, συμπεριλαμβάνει και την λειτουργία της μύτης, δεν αποσκοπεί δηλαδή μόνο στην αισθητική αποκατάσταση της μύτης αλλά και στην μεγιστοποίηση της ευχέρειας ρινικής αναπνοής.

Ποιες νόσοι σχετίζονται με την μύτη;

Οι παθήσεις της μύτης μπορεί να συνοδεύουν ένα άτομο από την γέννησή του ή να εμφανίζονται στην πορεία της ζωής του. Μεταξύ των σημαντικότερων παθήσεων της μύτης συγκαταλέγονται οι ακόλουθες:

Οξεία ρινίτιδα – ρινοκολπίτιδα: πρόκειται για το γνωστό σε όλους κρυολόγημα, το οποίο οφείλεται σε ιούς. Η κλινική εικόνα του ασθενή έχει ως εξής:

  • ρινική καταρροή
  • ρινική απόφραξη
  • φτάρνισμα
  • κεφαλαλγία

Αντιμετωπίζεται με αναλγητικά, αποσυμφορητικά σπρέι, ρινοπλύσεις και σπανιότερα με αντιβιοτικά αν εξελιχθεί σε μικροβιακή λοίμωξη.

Αλλεργική ρινίτιδα: πρόκειται για αντίδραση του βλεννογόνου σε κάποιον αλλεργικό παράγοντα. Η κλινική εικόνα του ασθενή περιλαμβάνει :

  • φτάρνισμα
  • ρινική απόφραξη
  • λεπτόρευστες εκκρίσεις

Η θεραπεία είναι κυρίως συντηρητική σε συνδυασμό με αποφυγή του παράγοντα που την προκαλεί.

Επίσταξη: αιμορραγία από την μύτη. Σε εμμένουσες μορφές χρειάζεται καυτηριασμός του αγγείου που αιμορραγει.

Σκολίωση ρινικού διαφράγματος: μπορεί να υπάρχει εκ γενετής ή να οφείλεται σε κάποιο τραύμα μετά την γέννηση. Μπορεί να προκαλέσει χρόνια δυσχέρεια ρινικής αναπνοής και η θεραπεία είναι χειρουργική.

Πολύποδες στη μύτη: πρόκειται για καλοήθεις υπερπλασίες του βλεννογόνου της ρινός ή των παραρρίνιων κόλπων. Δεν γνωρίζουμε την ακριβή αιτία εμφάνισής τους αλλά τις περισσότερες φορές προκύπτουν ως αποτέλεσμα χρόνιας αλλεργικής ρινίτιδας ή ιγμορίτιδας.

Η διάγνωση γίνεται με βάση την κλινική εικόνα του ασθενούς, ενδοσκόπηση και αξονική τομογραφία. Αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά ή με χειρουργική επέμβαση.

Φλεγμονές των παραρρίνιων κόλπων: ανάλογα με το ποιος κόλπος έχει φλεγμαίνει διακρίνονται σε ιγμορίτιδα, σφηνοειδίτιδα, ηθμοειδιτίδα κτλ.

Η αντιμετώπισή τους γίνεται συνήθως συντηρητικά. Όταν η φαρμακευτική αγωγή δεν αποδώσει τότε οδηγούμαστε στην ενδοσκοπική χειρουργική.

Όγκοι στη μύτη: μπορούν να εντοπιστούν είτε εσωτερικά είτε εξωτερικά και να είναι καλοήθεις ή κακοήθεις.

Λόγω της έντονης έκθεσης του δέρματος της μύτης στην υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία, δεν είναι σπάνιες οι κακοήθεις εξεργασίες στην περιοχή αυτή.

Η αντιμετώπισή τους γίνεται χειρουργικά. Στην περίπτωση της κακοήθειας μπορεί να χρειαστεί επιπλέον ακτινοθεραπεία ή/και χημειοθεραπεία.

Διαταραχές όσφρησης:

  • Ανοσμία
  • Υποσμία
  • Δυσοσμία
  • Φαντοσμία

Τραύματα της μύτης: λόγω της προεξέχουσας θέσης της στο κέντρο του προσώπου, η μύτη εμπλέκεται συχνά σε τραυματισμούς. Το κάταγμα των ρινικών οστών είναι το συχνότερο από τα κατάγματα του προσώπου.