Η ιγμορίτιδα είναι μία από τις συχνότερες παθήσεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος και επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο. Πολλοί ασθενείς που εμφανίζουν έντονη ρινική συμφόρηση, πόνο ή πίεση στο πρόσωπο αναρωτιούνται αν η ιγμορίτιδα προκαλεί επίσης πρήξιμο στο πρόσωπο. Πράγματι, σε αρκετές περιπτώσεις η φλεγμονή των παραρρίνιων κόλπων μπορεί να προκαλέσει οίδημα και αίσθημα βάρους στο πρόσωπο, ιδιαίτερα γύρω από τα μάτια και τα ζυγωματικά.
Το πρήξιμο στο πρόσωπο δεν είναι πάντοτε το πιο γνωστό σύμπτωμα της πάθησης, όμως αποτελεί συχνή εκδήλωση όταν η φλεγμονή επηρεάζει τους ιστούς γύρω από τους παραρρίνιους κόλπους. Για να γίνει κατανοητό γιατί συμβαίνει αυτό, είναι σημαντικό να εξετάσουμε πρώτα τι ακριβώς είναι οι παραρρίνιοι κόλποι, πώς λειτουργούν και τι συμβαίνει όταν εμφανιστεί φλεγμονή.
Τι είναι οι παραρρίνιοι κόλποι και ποια η σχέση τους με την ιγμορίτιδα
Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι αεροφόρες κοιλότητες που βρίσκονται μέσα στα οστά του κρανίου και περιβάλλουν τη ρινική κοιλότητα. Πρόκειται για ένα σύστημα κοιλοτήτων που επικοινωνούν με τη μύτη και επιτρέπουν τη φυσιολογική κυκλοφορία του αέρα.
Οι κύριοι παραρρίνιοι κόλποι είναι:
- τα ιγμόρεια άντρα
- οι μετωπιαίοι κόλποι
- οι ηθμοειδείς κυψέλες
- ο σφηνοειδής κόλπος.
Η ιγμορίτιδα αφορά τη φλεγμονή των ιγμόρειων άντρων, ενώ όταν η φλεγμονή επεκτείνεται σε όλους τους παραρρίνιους κόλπους χρησιμοποιείται ο όρος παραρρινοκολπίτιδα.
Σε φυσιολογικές συνθήκες, ο αέρας κυκλοφορεί ελεύθερα μεταξύ της μύτης και των παραρρίνιων κόλπων. Παράλληλα, οι κοιλότητες αυτές παράγουν μικρή ποσότητα βλέννας που απομακρύνεται φυσιολογικά μέσω της ρινικής κοιλότητας. Όταν όμως εμφανιστεί φλεγμονή, τα ανοίγματα των κόλπων στενεύουν ή φράζουν, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η αποχέτευση της βλέννας. Έτσι συσσωρεύονται εκκρίσεις, οι οποίες μπορεί να μολυνθούν από μικρόβια και να οδηγήσουν στην ανάπτυξη ιγμορίτιδας.
Σε αυτό το στάδιο είναι πιθανό να εμφανιστεί ιγμορίτιδα και πρήξιμο στο πρόσωπο, καθώς η φλεγμονή προκαλεί οίδημα στους γύρω ιστούς.
Γιατί ενδέχεται να προκαλέσει η ιγμορίτιδα πρήξιμο στο πρόσωπο
Η σχέση ανάμεσα στην ιγμορίτιδα και το πρήξιμο στο πρόσωπο οφείλεται κυρίως στη φλεγμονή των παραρρίνιων κόλπων και στη συσσώρευση υγρών μέσα σε αυτούς.
Όταν τα ιγμόρεια γεμίζουν με βλέννα ή πύον, αυξάνεται η πίεση στο εσωτερικό τους. Αυτή η πίεση μεταδίδεται στους γύρω ιστούς του προσώπου, προκαλώντας πόνο, αίσθημα βάρους αλλά και οίδημα. Το πρήξιμο μπορεί να εμφανιστεί γύρω από τα μάτια, στα ζυγωματικά, στο μέτωπο ή στο άνω μέρος της μύτης.
Συνήθως συνοδεύεται από ευαισθησία στην πίεση, ειδικά όταν ο ασθενής σκύβει προς τα εμπρός. Σε ορισμένες περιπτώσεις το πρήξιμο είναι ήπιο και συνοδεύεται απλώς από αίσθημα πληρότητας στο πρόσωπο. Σε άλλες όμως περιπτώσεις μπορεί να είναι πιο έντονο και ορατό.
Ποιοι τύποι ιγμορίτιδας μπορεί να προκαλέσουν πρήξιμο στο πρόσωπο
Η ιγμορίτιδα με πρήξιμο στο πρόσωπο μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορες μορφές της πάθησης, ανάλογα με τη διάρκεια και τη σοβαρότητα της φλεγμονής.
Αρχικά, θα αναφερθούμε στην οξεία ιγμορίτιδα. Η οξεία μορφή της νόσου εμφανίζεται συνήθως μετά από ένα κοινό κρυολόγημα ή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού. Τα συμπτώματα είναι παρόμοια με αυτά της ιογενούς λοίμωξης και περιλαμβάνουν καταρροή, ρινική συμφόρηση και αίσθημα πίεσης στο πρόσωπο. Καθώς η φλεγμονή εξελίσσεται, μπορεί να εμφανιστούν πόνος στα δόντια, πόνος ή πίεση στα αυτιά, πυρετός ή βήχας.
Η διάρκεια των συμπτωμάτων συνήθως δεν ξεπερνά τις τέσσερις εβδομάδες. Σε αυτή τη φάση είναι πιθανό να παρουσιαστεί ιγμορίτιδα πρήξιμο στο πρόσωπο, ιδιαίτερα στην περιοχή των ζυγωματικών.
Όταν τα συμπτώματα διαρκούν από τέσσερις έως δώδεκα εβδομάδες, η πάθηση χαρακτηρίζεται ως υποξεία ιγμορίτιδα. Τα συμπτώματα είναι παρόμοια με αυτά της οξείας μορφής, αλλά διαρκούν περισσότερο.
Η χρόνια ιγμορίτιδα από την άλλη πλευρά χαρακτηρίζεται από επίμονα συμπτώματα που διαρκούν πάνω από τρεις μήνες. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν πυώδεις εκκρίσεις από τη μύτη, οπισθορρινική καταρροή, πόνο στο πρόσωπο, πονοκέφαλο και μειωμένη όσφρηση. Στη χρόνια ιγμορίτιδα το πρήξιμο στο πρόσωπο είναι συνήθως πιο ήπιο αλλά μπορεί να συνοδεύεται από αίσθημα πίεσης και βάρους.
Τέλος, υπάρχει η υποτροπιάζουσα μορφή της πάθησης η οποία αφορά ασθενείς που εμφανίζουν αρκετά επεισόδια οξείας ιγμορίτιδας μέσα στον ίδιο χρόνο, συνήθως τέσσερις έως πέντε φορές.
Ποια είναι τα αίτια της ιγμορίτιδας
Η ανάπτυξη ιγμορίτιδας μπορεί να οφείλεται σε πολλούς διαφορετικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη φυσιολογική λειτουργία της μύτης και των παραρρίνιων κόλπων.
Μεταξύ των σημαντικότερων αιτιών περιλαμβάνονται:
- λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, όπως το κοινό κρυολόγημα
- αλλεργική ρινίτιδα που προκαλεί διόγκωση των ρινικών κογχών
- ρινικοί πολύποδες
- έντονη σκολίωση του ρινικού διαφράγματος
- φλεγμονές των δοντιών της άνω γνάθου
- κάπνισμα και ατμοσφαιρικοί ρύποι
- κυστική ίνωση
- ανοσολογικές διαταραχές
- απότομες μεταβολές της ατμοσφαιρικής πίεσης, όπως κατά τις πτήσεις ή τις καταδύσεις.
Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορούν να οδηγήσουν σε απόφραξη των παραρρίνιων κόλπων και να προκαλέσουν συσσώρευση εκκρίσεων, δημιουργώντας τις συνθήκες για την ανάπτυξη ιγμορίτιδας.
Συμπτώματα που συνοδεύουν την ιγμορίτιδα όπως πρήξιμο στο πρόσωπο
Η ιγμορίτιδα με πρήξιμο στο πρόσωπο συχνά συνοδεύεται και από άλλα χαρακτηριστικά συμπτώματα που βοηθούν στη διάγνωση της πάθησης.
Τα πιο συχνά είναι:
- δυσκολία στην αναπνοή από τη μύτη
- παχύρρευστες βλεννώδεις ή πυώδεις εκκρίσεις
- οπισθορρινική καταρροή
- πονοκέφαλος
- πόνος γύρω από τα μάτια ή τα ζυγωματικά
- βήχας
- πόνος στα δόντια της άνω γνάθου
- ήπιος πυρετός
- διαταραχές στην όσφρηση
- κακοσμία στόματος
- πόνος στα αυτιά
- κόπωση και αίσθημα εξάντλησης.
Η ένταση των συμπτωμάτων ποικίλει από άτομο σε άτομο και εξαρτάται από τη σοβαρότητα της φλεγμονής.
Πώς αντιμετωπίζεται η ιγμορίτιδα και το πρήξιμο στο πρόσωπο
Η θεραπεία της ιγμορίτιδας εξαρτάται από τη σοβαρότητα της νόσου και τα αίτια που την προκάλεσαν. Στις περισσότερες περιπτώσεις η αρχική αντιμετώπιση είναι συντηρητική και περιλαμβάνει:
- ρινικές πλύσεις με ειδικά διαλύματα
- αποσυμφορητικά ρινικά σπρέι
- κορτικοστεροειδή ρινικά σπρέι
- παυσίπονα
- αντιισταμινικά σε περιπτώσεις αλλεργίας
- αντιβιοτική αγωγή όταν υπάρχει βακτηριακή λοίμωξη.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα αποσυμφορητικά σπρέι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για περισσότερο από μία εβδομάδα, γιατί μπορεί να προκαλέσουν φαρμακευτική ρινίτιδα.
Πότε χρειάζεται χειρουργική θεραπεία
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν η φαρμακευτική θεραπεία δεν αποδίδει ή όταν υπάρχουν ανατομικά προβλήματα όπως ρινικοί πολύποδες ή σοβαρή απόκλιση του ρινικού διαφράγματος, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση.
Η σύγχρονη θεραπεία πραγματοποιείται με λειτουργική ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρίνιων κόλπων (FESS). Η επέμβαση γίνεται μέσα από τη μύτη με τη χρήση ενδοσκοπίων και ειδικών μικροχειρουργικών εργαλείων.
Η μέθοδος αυτή επιτρέπει τον καθαρισμό των ιγμορείων και την αποκατάσταση της φυσιολογικής κυκλοφορίας του αέρα με ελάχιστο τραύμα στους γύρω ιστούς.
Τι συμβαίνει μετά την επέμβαση
Μετά από ενδοσκοπική χειρουργική επέμβαση για ιγμορίτιδα, ο ασθενής συνήθως παραμένει στο νοσοκομείο μόνο για ένα βράδυ. Πωματισμός στην μύτη με τις σύγχρονες μεθόδους δεν υπάρχει.
Σε αντίθεση με άλλες επεμβάσεις του προσώπου, δεν εμφανίζονται μελανιές ή σημαντικό πρήξιμο στο πρόσωπο, γεγονός που επιτρέπει την ταχεία επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.
Η επούλωση της μύτης επιτυγχάνεται συνήθως μέσα σε 1 με 2 μήνες.
Πότε η ιγμορίτιδα και το πρήξιμο στο πρόσωπο χρειάζονται άμεση αξιολόγηση
Παρότι το πρήξιμο στο πρόσωπο από ιγμορίτιδα είναι συχνά ένα απλό σύμπτωμα της φλεγμονής, υπάρχουν περιπτώσεις όπου απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από έντονο πόνο γύρω από τα μάτια, υψηλό πυρετό ή διαταραχές της όρασης, πρέπει να εξετάζεται άμεσα από ειδικό γιατρό. Σε σπάνιες περιπτώσεις, η φλεγμονή των παραρρίνιων κόλπων μπορεί να επεκταθεί προς την περιοχή των ματιών ή ακόμη και προς τον εγκέφαλο.
Γενικά, πράγματι προκαλεί η ιγμορίτιδα πρήξιμο στο πρόσωπο, καθώς η φλεγμονή των παραρρίνιων κόλπων προκαλεί πίεση και οίδημα στους γύρω ιστούς. Το σύμπτωμα αυτό εμφανίζεται συχνά μαζί με ρινική συμφόρηση, πόνο στο πρόσωπο, πονοκέφαλο και εκκρίσεις από τη μύτη.
Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία είναι καθοριστικές για την αντιμετώπιση της πάθησης και την αποφυγή επιπλοκών. Με τη βοήθεια της σύγχρονης ωτορινολαρυγγολογίας, τόσο η διάγνωση όσο και η θεραπεία της ιγμορίτιδας μπορούν πλέον να γίνουν με αποτελεσματικό και ασφαλή τρόπο, επιτρέποντας στους ασθενείς να επιστρέψουν γρήγορα στην καθημερινότητά τους και να απαλλαγούν από τα ενοχλητικά συμπτώματα. Ο Χειρουργός ΩΡΛ στην Αθήνα Dr. Πέτρος Λίτος αντιμετωπίζει την πάθηση με τον ενδεδειγμένο τρόπο ανά περίπτωση, ώστε να πάψει να προκαλεί η ιγμορίτιδα πρήξιμο στο πρόσωπο και άλλα ενοχλητικά συμπτώματα.
